محبّت و توجّه به ما سواى حقّ تعالى . پس علم انفس كه به مفاد حديث نبوى واجب است اينست كه حضرت بيان فرموده‌اند در اين رساله ، نه ساير فنون علميّه . پس از آن فرمود كه : لازم است نفس مؤمن در جميع احوال شاكر باشد و معذرت از درگاه حقّ تعالى بر قصور خود و عمل خود بخواهد كه اگر عمل مرا قبول فرمائى به محض فضل و كرم است و اگر ردّ نمائى به محض عدل و حساب است ؛ زيرا كه با [ وجود ] كمال دقّت عبد در تكميل باطن و ظاهر خود و تصحيح عقايد و اخلاق و اعمال خود چون حقّ تعالى ناقد بصير است و نقايص بشريّت بىشمار است ، چه بسيار نقايص است كه در نزد عبد به كمال جلوه كرده و از حقيقت آن بىخبر است ، و بسيار حسنات است كه به باطن سيّئات است كه : « حسنات الابرار سيّئات المقرّبين » « 34 » : زاهدان از گناه توبه كنند * عارفان از عبادت استغفار و حقّ جلّ و علا مىفرمايد : « يا بن آدم احكم السّفينة فانّ البحر عميق عميق ، و اكثر الزّاد فانّ الطّريق بعيد بعيد و اخلص العمل فانّ النّاقد بصير بصير » « 35 » . و سبب شكر آنست كه مطالعه نمايد در جميع حركات طاعات ، توفيق

--> ( 34 ) - نكوكردارى نيكوكاران براى مقرّبان درگاه حقّ گناه بشمار مىآيد ؛ ( زيرا كه كار پسنديده از هركس به ميزان كمال و معرفت اوست ، و چون مقرّبان درگاه حقّ در مراتب عاليهء كمال و معرفت قرار دارند لاجرم كردار ايشان متناسب با موقعيّت و منزلت ايشان تواند بود . و چون ابرار در فرود مرتبهء مقرّبان قرار دارند ناچار عمل ايشان نيز در خور رتبه ايشان در جنب عمل مقرّبان ، خرد و ناچيز است و عمل خرد و ناچيز از مقرّب درگاه حقّ ، خود نوعى جرم بشمار مىرود ) . ( 35 ) - اى فرزند آدم هان اين كشتى ( شريعت ) خود را استوار كن چرا كه دريا ( ى حقيقت ) بسى ژرف و عميق است و هان ( تا توانى از عمل صالح ) فراوان توشه برگير چرا كه راه بسى دراز است ، هان تا توانى عمل خود را از شايبهء ريا پاك ساز چرا كه صرّاف عمل ، بسى تيزبين است .